مهارتهای زندگی با کرونا

آزمونهای جامع هوش و شخصیت مرکز مشاوره نوروفیدبک و روانشناسی کرانه خرد ۰۹۳۶۰۲۲۷۱۴۱
آزمونهای جامع هوش و شخصیت
۹۹/۰۲/۲۵

مهارتهای زندگی با کرونا

مهارت های ارتباط و زندگی، دوران کرونا دکتر ابوالحسنی ۰۹۳۶۰۲۲۷۱۴۱ مرکز کرانه خرد

مهارت های ارتباط و زندگی، دوران کرونا دکتر ابوالحسنی ۰۹۳۶۰۲۲۷۱۴۱ مرکز کرانه خرد

مهارتهای زندگی با کرونا

 

مهارتهای زندگی با کرونا

خانواده؛ بستری امن در مواجه مطلوب تر با اضطراب

خانواده؛ بستری امن در شکوفایی استعدادها

              ۱- اضطراب و نقش و اهمیت خانواده در احساس امنیت

این روزها شاهد مساله ای جهانی به نام کرونا هستیم که کمابیش فضای روانی حاکم بر دنیا را با اضطراب زیادی مواجه کرده. در زاویه دیدی محدودتر یکی از این بسترها، بستر خانواده است.

یکی از مسایل و موضوعاتی که وجود این احساس امنیت را مخدوش می کند بروز ترس ها و اضطراب ها در این بستر است . مواجهه صحیح با این موضوع علی الخصوص در بستر خانواده می تواند اولا کیفیت روابط را اصلاح کرده و با اصلاح ارتباطات مجددا احساس امنیت به این محیط بازگردد.

علت و منشاء احساس اضطراب، وجود اضطرار و تنش در فرد است. این اضطرار هم معمولا به جهت احساس عدم امنیت در فرد ایجاد می شود. یکی از بسترها و فضاهایی که می تواند این احساس امنیت را در ما مجددا ایجاد یا تقویت کند بستر و نظام خانواده است. اما گاهی همین بستر که می تواند ظرفیت ایمنی بخشی خوبی برای ما داشته باشد به دلیل وجود مشکلاتی از الکوهای ناکارآمد ارتباطی خودش این فضای عدم امنیت را برای ما تشدید کند. این الگوهای ناکارآمد ارتباطی معمولا در اثر نگرانی از موردقضاوت قرار کرفتن ها، سرزنش ها، عدم قبول توانمندی ها، رعایت نکردن مرزهای ارتباطی و …بوجود می آیند که بررسی و اصلاح آن ها می تواند در شرایط فعلی که لازم است مدت زمان بیشتری برا با هم بگذرانیم کمک زیادی در احساس ایمنی و امنیت ما داشته باشد.

              ۲- کارکرد امنیت و شکوفایی استعدادها

در فضای امن رحم، در نفس انسان بذرهای انواع توان و استعداد را قرار داده اند. برخلاف ادعای برخی از روان شناسان، انسان به هنگام تولد لوحی سفید نیست و مجموعه ای از انواع بذرهای ظرفیتی و استعداد با تنوع، خصلت ها و کارکردهای مختلف را با خود به این دنیا می آورد. در این شرایط کودک به امنیت بستر رحم خو می گیرد. تغذیه اش به راه است ، نیازهایش به موقع پاسخ داده می شوند و ….

پس اولین استعدادهای خودش را که رشد جسمانی است به نهایت رسانده تا به نقطه بروز و تولد برسد.

  • تولد بسته های ظرفیتی انسان

کودک به دنیا می آید؛ خاطره امنیت دوره جنینی با اوست. به پشتوانه همین خاطره، بسته های ظرفیتی متشکل از انواع توان در تنوع و حیثیت های مختلف را برای باز شدن، شکوفایی و استفاده از آن ها در متن زندگی با خود به این دنیا آورده است. این بسته ها حاوی بذرهایی از انواع استعداد هستند که هر کدام نیاز به توجه، مراقبت و آبیاری متناسب با خودشان دارند تا به نقطه بروز و ظهور نزدیک شوند. هر دسته ای از این بذرها زمان شکوفایی و محصول دادنش متفاوت است و بسته به کیفیت مراقبت و زمینه هایی که برای جوانه زدنشان نیاز است در دوره مربوط به خودشان به بار می نشینند. اولین لازمه ها و نیازش برای به بار نشستن، وجود بستری امن همراه با توجهات مناسب به رفع نیازهاست مانند بستر خانواده.

  • استعداد و بستر امن خانواده

کودک متولد شده را تصور کنید که به هنگام تنش و اضطراب، نگرانی و ترس به دامن پرمهر خانواده پناه میبرد تا مجددا احساس امنیت را در این فشار بوجود امده تجربه کند. این احساس امنیت از کجا می آید؟ از پذیرش/ پذیرش تمام ترس ها، نگرانی ها، ناتوانی ها و …توسط خانواده و جهت دهی مجدد آنها حتی وقتی کودک پرخاشگری می کند، کتک و لگد می زند مادر او را در اغوش می گیرد و اتفاقا بیشتر به خودش می فشارد. در واقع هرچه تنش و فشار بیشتر است میزان پذیرش و القای امنیت نیز برای او باید بالاتر رود.

در چنین بستری کودک اجازه اشتباه کردن دارد، اجازه عصبانی شدن، مضطرب شدن و تجربه انواع خلقیات را متناسب با اتفاقات در حال وقوع پیدا می کند و در همین بستر بسته به نوع واکنش والدین یاد می گیرد که آرام آرام خلقیات خودش را در شرایط مختلف مدیریت کند.

حتی در بازی ها و نوع استفاده اش از وسایل خانه نیز داشتن این تجربه ها  و احساس امنیت نسبت به اشتیاه کردن و….می تواند در اماده سازی او در جهت شکوفایی استعداد ها، توانمندی ها و خلاقیت هایش مفید باشد.

به این ترتیب فضا و بستر دیگری از امنیت جایگزین فضای رحم می شود : خانواده

و تعریف این فضای امن: پذیرش متقابل اعضا نسبت به نواقص، کاستی ها، اشتباهات و…همدیکر و ایجاد بستر و فضایی امن برای بیدار کردن مسیر رشدی در بهبود و اصلاح اما اکر قضاوت ها، باید و نبایدها، بی توجهی ها و جهت دادن های کلیشه ای ناشی از یادگیری های اشتباه والدین و یا سنت های خانوادگی او را در بر گیرد، کودک مسیر متناسب با رشد استعدادهای فردی خودش را گم کرده و وارد مسیرهای انحرافی که به ظاهر هم گاهی نتایج کوتاه مدت و موقتی دارند می شود. از اینجا احساس چندگانگی که کودک نسبت به مسیرهای موجود می کند احساس امنیت قبل را از او سلب کرده و دیگر بستر خانواده رسالت قبلی را برایش ایفا نمی کند.

با این اتفاق بستر شکوفایی توان هایش را از دست می دهد چراکه شکوفایی توان نیاز به تجربه مناسبی از احساس امنیت دارد و اضطراب و چندگانگی به عنوان یکی از موانع اصلی این ظرفیتها شناخته می شود.

در همین نقطه است که نیاز به اصلاح و تغییر باورها هم در نوع و کیفیت روابط و هم در نوع و کیفیت تعامل با خود، دیگران، محیط و هستی حس می شود.

              ۳- محرومیت ها بستری برای رشد استعدادها

معمولا بستر زندگی دنیا با مسایل و مشکلاتی روبرو می شود که خواه ناخواه این اضطراب ها ممکن است برای ما بوجود آید اما انچه که لازم است این است که اجازه ندهیم اتفاقات بیرونی محیط امن درونی خانواده را بیش از حد تحت تاثیر خودش قرار دهد.

اکر در شرایط فعلی این مهم اتفاق بیافتد خودش می تواند باعث ظهور استعدادهای ویژه ای در در بین اعضای خانواده شود. معمولا وجود محرومیت ها علیرغم انواع سختی ها و مشکلاتی که ایجاد می کنند زمینه و بسترهای وِیژه ای هم برای رشد فراهم می آورند. چرا که افراد در این شرایط نمی توانند مطابق با عادت ها و سبک متداول زندگیشان حرکت کنند و خواه ناخواه لازم است تغییراتی ایجاد کنند.

تغییر بوجود آمده در شرایط کنونی این است که اعضای خانواده باید در کنار هم مدت زیادی را وقت بگذرانند.

حال اگر این امنیت وجود نداشته باشد الکوهای ارتباطی منفی بین ایشان شکل خواهد گرفت که ممکن است ناشی از چرخه الکوهای ناکارآمد منفی باشد که پیش از این هم بینشان وجود داشت : لحن و قالب های بیانی منفی، سرزنش گر، کنترل کننده، پرخاشگرانه و ….

با این تفاوت که پیش از این اعضا با مواجه با این الگوهای تعاملی، روابط را موقتا هم که شده قطع می کردند و هر کسی با وقت گذرانی بیشتر در محیط های شغلی، تحصیلی و دوستی از بروز تنش های مختلف اجتناب می کرد اما در شرایط کنونی این امکان کمتر فراهم است، پس به نظر می رسد لازم باشد در بستر فعلی دنبال راه حلی گشت تا تنش های ارتباطی به حداقل ممکن تبدیل شود و تنش های ناشی از بیماری کرونا نیز با این مساله تشدید نشود.

              ۴- شناخت تکانی:

خانه تکانی سنتی است که این روزها بسیاری از خانواده ها مشغول آن هستند و تجربیات و خاطرات زیادی از آن دارند.

جالب است وقتی که افراد خانه تکانی می کنند کلی وسایل قدیمی و گمشده شان را پیدا می کنند بسیاری از چیزهایی را که نمی خواهند و از کار افتادن دور می اندازند چون دیگر برایشان کارکرد ندارند . یا از اول بدرد نمی خوردند یا در حال حاضر کارکردشن را  از دست دادن / یا جای اضافه ای در خانه گرفته بوده و مانع قرار دادن وسایل لازم در خانه شده بودن، شناخت تکانی هم  به نوعی  همین کارکرد را دارد منتها معمولا سال به سال این اتفاق برایش نمی افتد . گاهی نیاز به اتفاق و لرزه ای دارد که از بیرون برایش ایجاد شود .

فضای فعلی زندگی ها و جامعه این بستر و لرزه را برای ما ایجاد کرده . میشود دید برخی از باورها و شناخت هایمان از خودمان قدیمی شدن دیگه کارکرد ندارن و یا اضافی هستند و منفی و جای باورها و شناخت های جدید را گرفتن هم در مورد دیگران و هستی و …هم همینطور.

اینطوری کلی اطلاعات جدید و کاربردی دیگه برامون پیدا می شه استعدادهای خودمنو دیگران و دنیا و طبعیت و کارکردی که اونها برامون دارن و ما براشون داریم و و..پیدا می کنیم به این ترتیب شرایط با هم و کنار هم بودن دایمی اعضای خانواده مجددا بستری را برای ما فراهم کرده که هم می تواند باعث شکوفایی استعدادها شود و هم منجر به از بین رفتن و پنهان شدن بیشترشان از منظرها شود .

خاصیت شناخت تکانی در این نکته خودش را نشان می دهد.

شناخت ….شناخت مجوعه ای از دانایی ها و آگاهی های ما از خودمون، محیط اطرافمون، دیگران، هستی و ….هست

گاهی شرایطی اتفاق می افته که یا از درون برامون اتفاقی می افته که انگار کل این باورها و شناخت ها ناپدید میشن مثل ایجاد استرس و اضطراب که قدرت تفکر و شناخت مارو مختل می کنه

کاهی اما ابتلا و اتفاقاتی ناگهانی این ساختار شناختی و باوری ما را که سالها ذره ذره برای خودمون ساخته بودیم از بین می بره.

وجه اشتراک هر دوی اینها فروریزی و دگرگونیه برخی در این فروریزی متوقف میشن و دچار مشکلاتی مثل افسردگی ، برخی اما از شرایط فعلی برای ایجاد ساختاری جدید استفاده می کنند.

بستر و شرایط فعلی می تواند ساختار شناختی ما را از خودمان  ( نگاهم به خودم توانمندی هام ، نقص ها ، اهداف و برنامه ها ، اخلاقیاتم و ….تغییر بده/ نگاهمو به محیط اطرافم ماهیت زندگی و دنیا داشته و دارایی هام / نکاهمو به اطرافیانم خانوادم ویزگی های اونها توان هاشون کارهایی که برام کردن و کارهایی که می تونم براشون بکنم / نگاهم به هستی و زندگی و طبیعت وو…مواجهه ای که باهاشون تابحال داشتم اصلا چقدر بهشون توجه داشتم و نقش و جایگاهشون تو زندگیم چی بوده ووو…..تغییر بده

              ۵- گسترش روئت توانمندی ها در اعضای خانواده:

شکوفایی استعدادها در بستر خانواده نیاز به بلوغی دارد از جنس بلوغ عاطفی ، بلوغ با هم بودن ( هم کلامی، همدلی) این بلوغ مسیرهایی را برای ما باز می کند تا حیطه های شناخیتمان را از خود، دیگران، محیط و هستی اصلاح یا ارتقا دهیم.

  • شناخت خود: نقش و جایگاه من در ظهور و بروز توان های خودم
  • شناخت دیگران: نقش و جایگاه من در ظهور و برو ز توان های دیگران و یا استفاده از توان های ایشان برای بروز ارتقایافته تر توان های خودم
  • شناخت محیط و انواع بسترها: نقش و جایگاه انواع بسترهای محیطی در شناخت کامل، دقیق و بروز و ظهور انواع توان های من / نقش و جایگاه من در ظهور و بروز انواع توان های محیطی
  • شناخت هستی: نقش و جایگاه من در شناخت هستی و استفاده از امکانات آن در بروز و ظهور توان های فوق
  • شناخت خدا: شناخت و اشنایی با انواع اسماء الهی و تناظر آن ها با نیازهای خودم که اشنایی با تنوع نیازها، انواع و تنوعی از طلب را در من ایجاد کرده و منجر به شکوفایی استعدادهایی جدید می شوند.

به این ترتیب شناخت تکانی به باز کردن فضاهایی بیشتر برای آگاهی از توان ها و استعدادهای روئت نشده در ما می انجامد ابزارهایی که به این شناخت تکانی کمک می کنند:

  • اصلاح و تغییر زاویه دید: خوب دیدن (دیدن امکانات در بستر خانواده، دیدن امکانات بسترهای فضای مجازی و ارتباطات در شرایط فعلی و ارتقای کارکردهای آن، بازبینی خاطرات از افرادی که در روابطشان کمترین تنش ها را دارند و استفاده از تکینیک ها و راهکارهای ایشان و…)  و خوب شنیدن( بررسی های ارزیابی های دیگران از خودم، ایده هایی از صداهای طبیعت در سکوت و سکون فعلی در فصل بهار و….)
  • توجه به کلام ، لحن ها و قالب های بیانی که در ارتباط با هم بکار می بریم.
  • توجه به حروف ، کلمات و اثار روانی که هر کدام از انها روی ما  و روابطمان دارند.
  • نوع روایت کردن هایمان از هم.
  • و دقت در موانعی که هر کدام از اینها در روابط و تعاملات نزدیگ تر ما می گذارند.

بررسی اینکه در شرایط فعلی برای رفع و پوشاندن نواقص دیگران چه کمک هایی می تونیم بهشون بکنیم خصوصا به اعضای خانواده. ثبت میزان صبوری در واکنش به اشتباهات اعضای خانواده به نیت زمینه سازی برای رشد نواقص خود( چون بروز و شکوفایی استعدادها نیاز به زمان و صبوری دارد)

و در نهایت می تواند منجر به ظهور استعداد در ابعاد متنوعی شود:

  • ظهور استعداد در بسترهای فردی.
  • ظهور استعداد در بسترهای روابط خانوادگی.
  • ظهوراستعداد در بسترهای اجتماعی.
  • ظهوراستعداد در بستر رسانه های اجتماعی.

مثال ها در شرایط کنونی:

در طول تاریخ غالبا محرومیت ها افراد را به دیدن و استفاده کردن از چیزهایی هدایت کرده که پیش از آن توجه چندانی به آن ها نداشتند. درواقع انگار همیشه طوری غرق عادت ها و روزمرگی ها و قوانین تکراری زندگی هستیم که این باعث میشه بسیاری از نعمت های خودمونو نبینیم و بهشون توجه نداشته باشیم.

یکی از این نعمت ها که خیلی هم بین ما توجه کمتری بهش شده نعمت توان ها و استعدادهای منحصر به فردمون هست، معمولا استعدادهای فردی در مواجهه با انواع بسترها و موقعیت ها تو ما خودشونو نشون می دن. و اگر کمتر با بسترهای جدید تعامل داشته باشیم شناختمونم از اونها کم و کمتر میشه تاحدی که گاهی اونقدر پنهان و ناشناخته می مانند که افراد تصورمی کنند هیچ استعدادی ندارند.

شرایط فعلی برای همه مردم جهان بستر جدیدی را فراهم آورده که افراد می تونن نگاهشون به این شرایط به عنوتن یک محدودیت و مشکل باشه و یا به عنوان یک فرصت کشف استعدادها و توانمندی های جدید در خودشون . به این ترتیب حتی گاهی شناخت های جدید و عجیبی هم از خودمان پیدا می کنیم که تا به حال نداشتیم.

همین اتفاق در مورد روابطمان هم می توانه بیافته. الان ارتباطات بیرونی ما محدود شده و در عوض ارتباطات درون خانوادگی بیشتر شده. این بستر هم می تونه تبدیل به یه چالش بشه و هم تبدیل فرصتی برای شناخت بیشتر و جدیدتر و استفاده از توان های جدید هم که وقتی با هم ادغام میشن می تونن اتفاقات جالبی را رقم بزنن.

همه ما تابحال اروزهای زیادی داشتیم که همیشه فکر می کردیم فرصتی برای انجامشون نیست اما الان شرایط فرصتی را در اختیارمون گذاشته که می تونیم با شناخت بیشتر از همدیگه برای برخی از اونها برنامه ریزی کنیم و بهشون برسیم.

یه راهش اینه که همه لیستی از فرصت ها و امکاناتی که در حال حاضر در اختیار دارن را ثبت کنن بعلاوه حیطه های مختلف مورد علاقشون از بچگی تا الان ( چه اونهایی که بهش تابحال چرداختن چه نپرداختن ) ببینید در این موقعیت با این امکانات فعلی کدام ها را می توانید به ظهور برسونید؟ گاهی از همین نوشتن ها و بررسی کردن ها ایده های جدید و جالبی هم برای بعد از شرایط قرنطینه بدست می آرید که دریچه جدیدی بره روتون باز می شه برای فعالیت های نو خلاقانه، هر کسی تو خونه در نقش خودش توان های ویژه ای داره که دیگری نداره. مثلا مادر توان هنری داره، پدر توان مدیریتی و سامان دادن ایده های پراکنده، بچه ها هم هر کدام بسته به سن و جنسیتشون توان هایی دارن، مثلا دختر خانواده نقاشی خوب می کشه و پسرتون کاردستی خوب درست می کنه و یا کار با ابزار آلات را دوست داره.

خوب همه اینها شدن توانمندی های منحصر به فردی که دیگری کمتر بلده . اگر جمع اینها با هم مورد استفاده قرار بگیرن کلی فعالیت های جدید و جالب میشه باهاشون رقم زد. مثلا یه نمایشگاه خانگی درست کرد با تابلوهایی که پسر درست کرده و رنگ ها و نقاشی هایی که دختر روش درست کرده و با چینش هنرمندانه و تزیین مادر  و مدیریت و ساماندهی و ایده های حتی مقتصدانه پدر برای این ترکیب در اینده و یا حتی انشار این تصاویری از این فعالیت ها در فضای مجازی و …

این مثالی بود از توانمندی ها و استعدادهایی که همه ما داریم تو زمینه های مختلف اما به دلایلی شاید هیجوقت بهشون نپرداختیم اما الان فرصتی هست همراه با فراغت که میشه تک تکشونو شناسایی کرد و از ظرفیت ترکیب توان های جمعی خانواده با هم استفاده کرد.

پیش ازاین بیشتر اعضای خانواده بیرون از خانه فعالیت بیشتری داشتن تا توخونه و ارتباطاتشون با هم محدود بوده و به همون نسبت شناختشونم از هم کمتر اما الان فرصتی ایجاد شده که این تعاملات با هم بیشتر شده . همه اعضای خانواده حضور دارن . غالب اوقات این حضور دسته جمعی تو خونه به عنوان یک تهدید در نظر گرفته میشه چون ممکنه تداخلاتی در روابط بوجود بیاد . این تداخلات بیشتر زمانی اتفاق می افته که باز هم افراد بخوان فعالیت های فردیشونو به همو نسبک سابق پیش ببرن با همان استقلال و….

اما حالا بیایم از زاویه دیگری نگاه کنیم؛ هم به خودمون هم به بقیه.

اکه هر کسی سعی کنه شناختشو از دیگری دراین شرایط با هم بودن ارتقا بده ..نگاه کنه تو خونه الان چه امکاناتی داره با چه تنوعی؟ مثلا امکان زمان فراغت ( همه دارن) یک پدر یک مادر یک خواهر یک برادر / یک بالکن/ چندتا گلدون/ پدر با برخی از گل ها و گیاهان اشناس/ خواهر نکاه هنری و تزیینی خوبی داره / برادر توان کامپیوتری و رسانه ایش بالاست و …

الان شما در مقام شناسایی و کشف استعدادها و توان های نهفته در بستر خانوادتون قرار گرفتین نگاهتون به همه، به موقعیت و امکاناتی که موجوده تغییر کرد و ازهمین خوب دیدن ها و خوب بررسی کردن شرایط و از زاویه دیدی جدید کلی ایده ها میشه پیدا کرد و تنش ها را تبدیل کرد به تعاملاتی هیجان انگیز …در حالیکه شناختتونم به هم تغییر و ارتقا پیدا کرده.

 

دکتر منصوره ابوالحسنی

مرکز مشاوره ، نوروفیدبک و روانشناسی کرانه خرد

مرکز مشاوره ، نوروفیدبک و روانشناسی کرانه خرد واقع در منطقه ۶ خیابان قائم مقام فراهانی کوچه دهم پلاک ۲۴ طبقه سوم، واحد ۱۰


درباره سایت


مرکز مشاوره ، نوروفیدبک و روانشناسی کرانه خرد ، در سال ۱۳۹۶ و با بهره گیری از کادر مجرب شروع به کار کرد. مسئولیت فنی این مجموعه را دکتر مریم شاهرخی ،دانش آموخته روان شناسی بالینی عهده دار هستند. در این مرکز خدمات مشاوره تلفنی ، روان درمانی انفرادی ، مشاوره کودک و نوجوان ، مشاوره خانواده ، نوروفیدبک ، بیوفیدبک ، آزمون های روانشناختی ، کارورزی ، گفتار درمانی و بازی درمانی ارائه می گردد.

تماس با مرکز


تهران – خیابان شهید بهشتی ، خیابان قائم مقام فراهانی ، کوچه دهم، پلاک ۲۴ طبقه سوم، واحد ۱۰
تلفن تماس: ۸۸۵۲۲۴۱۰ – ۸۸۵۴۸۹۶۰

محمد پورعابدین
محمد پورعابدین
علاقه مند به علوم جدید و ناشناخته، طبیعت و گردشگری، هوا فضا و علوم ارتباطات.

دیدگاه ها بسته شده است